aula.pl


Kontakt


Humor


Jedzonko


Forum


korepetycje


Nowości!


Strona główna
korepetycje
Ściągi, materiały, testy, wykłady...

Pojęcie konstytucji

autor: brak, dodano: 13.11.2005, 12:59, uczelnia: brak

67prawo12.zip  (rozmiar: 8.87 KB)

Konstytucja jest to ustawa wyposażona w największą moc prawną. Określa podstawowe zasady ustroju politycznego państwa.
Konstytucja jest najważniejszym aktem prawnym w państwie. Jest ustawą
o szczególnym znaczeniu, ustawą zasadniczą.

O pierwszoplanowej roli konstytucji w systemie prawnym państwa decydują dwie zasady:
— konstytucja może być zmieniona tylko w szczególnym trybie,
— wszystkie akty prawne muszą być zgodne z konstytucją.

Konstytucja stanowi prawną podstawę działalności wszystkich organów
w państwie. Sejm, Senat, Prezydent i inne naczelne organy państwowe w Polsce czerpią upoważnienie do swojej działalności z Konstytucji RP.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej została uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe, to znaczy połączone izby Sejmu i Senatu, w dniu 2 kwietnia 1997r.,
a następnie przyjęta w ogólnokrajowym referendum.

Podstawowe pojęcia z zakresu praw jednostki
Dla określenia statutu jednostki w państwie istotne znaczenie ma ustalenie przysługujących jej praw.


1. Prawa człowieka - obecnie pod pojęciem tym rozumie się najczęściej prawa przysługujące każdemu człowiekowi, bez względu na jego przynależność państwową czy pozycję społeczną. Taki sens pojęcia praw człowieka nadają niektóre wiążące RP umowy międzynarodowe np. 1 art. Europejskiej konwencji o Ochronie Praw człowieka i podstawowych wolności. Konstytucja RP w swoich postanowieniach głównie poprzez odpowiednie określenie ich adresata np. każdy ma prawo, każdemu zapewnia się wyraźnie wskazuje na prawa przysługujące w Polsce nie obywatelom.


2. Prawa obywatelskie - francuska Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela z 1789 roku formułowała pojęcia praw obywatel, ale nie zawierała wyraźnego kryterium pozwalającego na odróżnienie tej kategorii od praw człowieka. Współcześnie mówiąc o prawach obywatelskich ma się z reguły na myśli uprawnienia obywatela danego państwa wynikające z prawa i służące do ochrony interesów danego obywatela. Konstytucja RP zastrzegając w swoich postanowieniach niektóre prawa tylko dla osób będących obywatelami polskimi np. obywatel ma prawo. Pojęcie praw obywatelskich jest nieraz definiowane nie tylko poprzez ich odróżnienie od praw człowieka, ale także
i od wolności obywatelskich. W tym ujęciu zwraca się uwagę na to, że prawa obywatelskie nakładają na państwo obowiązki zapewniające obywatelowi korzystanie z nich, a ich istotą jest możliwość określonego roszczenia obywateli wobec państwa. W razie sporu z organem państwowym
to obywatel powinien podać podstawę prawną swojego roszczenia czy uprawnienia.


3. Wolności - przez wolność należy rozumieć możność postępowania według własnej woli zainteresowanej osoby, a więc i możność wyboru różnego postępowania. Cechą wolności człowieka tzn. wolności niezależnej od obywatelstwa jednostki lub wolności obywatelskiej przysługującej tylko obywatelom, jest w tym ujęciu to, że nie wynika ona z prawa w znaczeniu przedmiotowym, a prawo jedynie ustanawia jej granice. Gdyby tego nie czyniło jednostka w sposób nie skrępowany korzystałaby z wolności,
to dochodziłoby do sytuacji konfliktowych. Tak rozumiana wolność polega na robieniu przez jednostkę tego, co się jej podoba, o ile nie działa wbrew prawu.


4. Prawa i wolności konstytucyjne- konstytucja RP wyróżnia prawa i wolności
w niej gwarantowane.
a) Primo: zakres korzystania z praw i wolności konstytucyjnych podlega ograniczeniom tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są one konieczne w państwie demokratycznym dla ochrony istotnych dla jego funkcjonowania dóbr tj. bezpieczeństwo, porządek publiczny, środowisk, zdrowie, moralność publiczna lub dla ochrony wolności
i praw innych osób.
b) Sekundo: każdy, kogo konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone ma prawo wnieść skargę konstytucyjną do trybunału konstytucyjnego.

5. Prawa i wolności osobiste - dotyczą sfery życia prywatnego jednostki i nazywamy je wolnościami i prawami osobistymi. Z reguły uważa się, że przysługują one wszystkim jednostkom bez względu na ich przynależność państwową np. są to prawa ochrony życia i zakaz podawania eksperymentom medycznym bez dobrowolnie wyrażonej zgody, zakaz tortur, okrutnego i poniżającego traktowania, podległość odpowiedzialności karnej tylko za czyn zabroniony, materialne prawo do obrony i obrońcy, wolność sumienia i religii, wolność wyrażania swoich poglądów, prawo do ochrony danych osobistych, nietykalność i wolność osobista.

6. Prawa i wolności polityczne - obejmuje na prawa i wolności dotyczące sfery życia publicznego jednostki np. wolność zrzeszania się w celu zgodnym
z konstytucją i ustawą, prawo związków zawodowych, prawo udziału
w referendum, prawo wybierani prezydenta RP, posłów i senatorów oraz przedstawicieli samorządu terytorialnego prawo petycji, wniosków i skarg, prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

7. Prawa i wolności ekonomiczne, socjalne i kulturalne - wyodrębnieni tej grupy oparte jest na Pakcie Praw Gospodarczych socjalnych i kulturalnych. Dzieli się ona na 3 podgrupy:
a) prawa i wolności ekonomiczne- są to prawa i wolności dotyczące bezpośrednio ekonomicznej egzystencji jednostki,
b) prawa i wolności socjalne - mają na celu zapewnieni właściwych społecznych socjalnych warunków rozwoju jednostki,
c) prawa i wolności kulturalne - gwarantują zaspokojenie kulturalnych potrzeb człowieka i stanowią dzięki temu warunki dla jego duchowego rozwoju. Miedzy tymi trzema podgrupami zachodzą wzajemne powiązania sprawiające, że dopiero łącznie warunkują one gospodarczą, społeczną i kulturalną egzystencję człowieka. Normy konstytucji wskazują na następujące prawa np. prawo do wolności, innych praw majątkowych i prawo dziedziczenia, wolność wyboru
i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca, prawo do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, wolności
i twórczości artystycznej, badań naukowych, nauczania, korzystania
z dóbr kultury.

8. Prawa podmiotowe - są to prawa jednostki, których dochodzić można na drodze sądowej i które są podstawą roszczenia procesowego.

9. Publiczne prawa podmiotowe - oznaczają taką sytuację prawną obywatela
w obrębie, której obywatel ten opierając się na chroniących jego interesy prawa norm prawnych może żądać czegoś od państwa lub może w sposób niekwestionowany przez państwo coś zdziałać.



OBOWIĄZKI CZŁOWIEKA I OBYWATELA

- każdy człowiek ma obowiązek:
przestrzegania prawa
nauki do 18 lat
ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych
płacenia podatków
dbania o stan środowiska naturalnego i ponoszenia odpowiedzialności prawnej za jego pogorszenie

- każdy obywatel ponadto jest zobowiązany do:
lojalności wobec państwa
dbałości o dobro wspólne
obrony ojczyzny


OGRANICZENIA PRAW I WOLNOŚCI CZŁOWIEKA I OBYWATELA

1. Międzynarodowe prawo dopuszcza w szczególnych przypadkach ograniczenie niektórych praw człowieka i obywatela oraz wymienia te, których ograniczyć nie wolno.

2. Konstytucja RP zawiera unormowania prawne takich szczególnych przypadków i szczegółowo precyzuje, jakie prawa nie mogą być ograniczone:

a) podczas stanu wojennego i wyjątkowego nie wolno ograniczać:
* godności człowieka
* humanitarnego traktowania
* ponoszenia odpowiedzialności karnej
* dostępu do sądu
* ochrony dóbr osobistych
* wolności sumienia i religii
* prawa do składania petycji
* praw rodziny i dziecka
- w czasie stanu klęski żywiołowej można ograniczyć:
* wolność działalności gospodarczej
* wolność osobistą

* nienaruszalność mieszkania
* wolność poruszania się i pobytu na terytorium RP
* prawo do strajku
* prawo do własności
* wolność pracy
* prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
* prawo do wypoczynku

b) niedopuszczalne jest ograniczenie wolności i praw człowieka i obywatela wyłącznie z powodu:
- rasy
- płci
- języka
- wyznania lub jego braku
- pochodzenia społecznego
- urodzenia
- majątku
Do góry
Publikowane na stronie artykuły i komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów. Serwis aula.pl nie ponosi odpowiedzialność za ich treść.
Jeżeli artykuł lub komentarz narusza prawo, dobre obyczaje lub dobre imię osób trzecich, zgłoś go do usunięcia.
Podziel się!
Jesteś autorem fajnych materiałów, ściąg, opracowań?
Chciałbyś się nimi podzielić?
Prześlij je do nas a wrzucimy je na stronę!
Kliknij tutaj aby przesłać je do nas!