aula.pl


Kontakt


Humor


Jedzonko


Forum


korepetycje


Nowości!


Strona główna
korepetycje
Ściągi, materiały, testy, wykłady...

Na dordze do zjednoczenia monarchii

autor: Tomek, dodano: 01.07.2006, 11:58, uczelnia: Wydział Nauk Społecznych UG

41historia02.doc  (rozmiar: 48.00 KB)

Na drodze do zjednoczenia monarchii – etapy walki z rozbiciem dzielnicowym na przełomie XIII i XIV wieku

1.Zakres chronologiczny - XIII/XIV w.
2.Zakres terytorialny – Europa (z naciskiem na sytuację Polski)
3.Wykaz pojęć – rozbicie dzielnicowe, pryncypat, rozdrobnienie feudalne, państwo patrymonialne, państwo publicznoprawne, monarchia stanowa, zwierzchnictwo (władztwo) terytorialne, jarłyk
4.Źródła:
Michał Sczaniecki, Powszechna historia państwa i prawa, Warszawa 1995;
Juliusz Bardach, Bogusław Leśnodorski, Michał Pietrzak, Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 1997;
Krzysztof Krasowski, Bogdan Lesiński, Krystyna Sikorska – Dzięgielewska, Jerzy Walachowicz, Powszechna historia państwa i prawa, Poznań 1993;
Jerzy Wyrozumski, Historia Polski do roku 1505, Warszawa 1978


I. Rozbicie dzielnicowe jako forma rozdrobnienia politycznego monarchii średniowiecznej
a.Rozdrobnienie polityczne charakterystycznym etapem rozwoju większości państw średniowiecznej Europy (wyjątek – Anglia) – ostatnią fazą ewolucji państwa patrymonialnego, przebiegającą jednak w różnych okresach na poszczególnych terytoriach
b.Dwie podstawowe formy rozdrobnienia politycznego:
Rozdrobnienie feudalne (dotyczy monarchii lennych)
Rozbicie dzielnicowe (dotyczy monarchii, w których nie wykształcił się system lenny)
- Francja
- Polska
- Niemcy
- Ruś

II. Zarys sytuacji geopolitycznej rozdrobnionych monarchii europejskich na przełomie XIII i XIV wieku – główne fazy walki z rozdrobnieniem politycznym
FRANCJA
od traktatu w Verdun (843 r.) – rozbicie jedności państwa frankońskiego
po wygaśnięciu panującej dynastii Karolingów (987 r.) tron obejmują Kapetyngowie – domeną królewską niewielki obszar dokoła Paryża i Orleanu, reszta kraju podzielona na liczne władztwa senioralne (księstwa i hrabstwa)
od XII wieku – próby ograniczania potęgi i likwidacji władztw senioralnych, stopniowy rozrost domeny królewskiej
panowanie Filipa IV Pięknego (1286 – 1314) – włączenie do domeny królewskiej Nawarry, Szampanii, Burgundii, Lyonu i części Flandrii, zakończenie okresu rozdrobnienia feudalnego i początek publicznoprawnej monarchii stanowej (1302 r.)

NIEMCY
po wygaśnięciu wschodniej linii Karolingów Niemcy stają się monarchią elekcyjną – stopniowe zmniejszanie się zakresu władzy królewskiej, zmierzch uniwersalizmu cesarskiego, wzrost znaczenia władztw senioralnych
1180 r. – likwidacja potężnych księstw szczepowych, początek rozwoju księstw terytorialnych
przełom XIII i XIV wieku – bardzo słaba, tytularna tylko władza królewska (elekcyjność tronu i przymus lenny podstawowymi czynnikami sprzyjającymi utrzymywaniu rozbicia feudalnego); proces zjednoczenia ograniczony do szczebla księstw, które stopniowo uzyskały zwierzchnictwo (władztwo) terytorialne (przywileje sądowe, gwarancje niepodzielności, regalia)

RUŚ
od 1054 r. (śmierć księcia Jarosława Mądrego) – rozbicie dzielnicowe: początkowo zasada senioratu, od 1132 r. upadek znaczenia kijowskiej władzy wielkoksiążecej
koniec XII w. – Ruś podzielona na ok. 70 niezależnych księstw i terytoriów; tendencje zjednoczeniowe zahamowane przez wielki najazd tatarski: 1236 – 1242 Złota Orda (Chanat Kipczacki) podbija Ruś i narzuca zwierzchnictwo książętom ruskim, kontrolując politykę wewnętrzną kraju poprzez nadawanie jarłyku poszczególnym książętom
przełom XIII i XIV wieku – wzrost znaczenia niektórych księstw (Wielkie Księstwa: Włodzimierskie, Twerskie, Riazańskie, Moskiewskie, Niżnonowogrodzkie), tendencje integracyjne (1328 r. – Iwan Kalita otrzymuje jarłyk i obejmuje Wielkie Księstwo Włodzimierskie – początek okresu jednoczenia ziem ruskich przez wielkich książąt moskiewskich)

III.Walka z rozbiciem dzielnicowym na ziemiach polskich na przełomie XIII i XIV wieku
a.Geneza powstania (1138 r.) i rozkładu (trzecie dziesięciolecie XIII wieku) instytucji senioratu
b.Przyczyny pojawienia się i rozwoju dążeń zjednoczeniowych:
rozwój polskiej świadomości narodowej (poczucie więzi etnicznej, wspólny język, kult świętych: Wojciecha i Stanisława, narodowa symbolika: herb, sztandary, hymn – „Bogurodzica”)
wspólność dynastii rządzącej we wszystkich – poza Pomorzem – dzielnicach
przynależność wszystkich dzielnic do jednej, ogólnopolskiej prowincji kościelnej
wspólny system prawa zwyczajowego
ukształtowanie się i rozwój stanowych struktur społecznych
ponaddzielnicowe więzi ekonomiczne i handlowe
c.Etapy walki z rozbiciem dzielnicowym w Polsce przełomu XIII i XIV wieku:
próba zjednoczenia ziem polskich przez księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa (1257 – 1290) – opanowanie Dolnego Śląska z ziemią wrocławską oraz ziemi krakowskiej; śmierć w trakcie starań o koronę królewską
Przemysł II, książę Wielkopolski (1257 – 1296) – zjednoczenie Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego; 1295 r. – koronacja na króla Polski w Gnieźnie; 1296 – śmierć (zamach w Rogoźnie)
Wacław II (1271 – 1305), król czeski z rodu Przemyślidów – stopniowe opanowanie Małopolski, Wielkopolski, księstw śląskich (hołd lenny), Pomorza Gdańskiego, Mazowsza i części Kujaw; walki z Władysławem Łokietkiem; 1300 – 1305 – król Polski
Wacław III (1289 – 1306) – koronacja na króla Polski po śmierci ojca – Wacława III; ginie zamordowany w Ołomuńcu jako ostatni przedstawiciel dynastii Przemyślidów
Władysław Łokietek – w drodze dziedziczenia i walk z książętami opanowuje Małopolskę i Wielkopolskę; 1320 – koronacja na króla Polski, koniec okresu rozbicia dzielnicowego
d.Konsekwencje rozbicia dzielnicowego w Polsce:
ujemne: uszczuplenie terytorium Królestwa Polskiego w stosunku do obszaru państwa Bolesława Krzywoustego (utrata Śląska, Mazowsza, ziemi kujawskiej i dobrzyńskiej, Pomorza Gdańskiego i Zachodniego)
dodatnie: powstanie Korony Królestwa Polskiego (Corona Regni Poloniae) – monarchii publicznoprawnej; wykształcenie się stanów, które partycypują we władzy państwowej – monarchia stanowa

IV.Konkluzja – skutki rozdrobnienia politycznego dla rozwoju monarchii średniowiecznych
a.Rozdrobnienie polityczne przejściową formą rozwoju państwa feudalnego: między monarchią patrymonialną (państwo prywatną własnością panującego) a publicznoprawną (państwo oderwane od osoby panującego)
b.Upowszechnienie zasady niepodzielności i niepozbywalności terytorium państwowego, a także zasady suwerenności (Rex est imperator in regno suo)
c.Powstanie stanów społecznych i ich udział w sprawowaniu władzy (monarchia stanowa)
d.Wzmocnienie poczucia tożsamości narodowej
Do góry
komentarze
25.03.2007, 18:36
uby
beznadziejne
23.04.2007, 20:32
aniaaa
Właśnie, że nie. Superrrrrr...
25.04.2007, 18:29
dgvvwszdyh
beeeeeeznadziejne
30.04.2007, 19:58
magdz
w sumie....czemu nie.nawet dobre.takie punkty, ktore pomagaja w dalszej pracy
07.05.2007, 14:31
karcia
jako praca - beznadzieja, ale jako pomoc w jej tworzeniu - niezłe!!!
13.05.2007, 13:04
.....nie wazne
bieda i tyle...nie czytalam ale widac e biedna to jest....
13.05.2007, 13:05
ktos taki..
wsec to zmienice ja tu pisze tersc alby ni wyszukac a tu tkie biedne teksty wyskakuja
23.05.2007, 20:37
anka
może być mi się tam przydało wielkie dzięki :)))))
28.05.2007, 21:57
Patttti...!
nie za bogate, no ale cóż :((((
05.06.2007, 20:49
niuniusia;*
jako pomoc dobre;) dzieki przydalo mi sie ale jako praca to beznadzieja!!:P
10.06.2007, 15:15
KRUCZEK
Spodziewalam sie czegos lepszego... cienko, cienko..:(
14.06.2007, 12:42
nieznajoma
BEZNADZIEJA!!!!!
18.06.2007, 19:10
goska
ale z was debile, przecież to tylko konspekt a nie cala praca
27.09.2007, 17:35
hasdiohidosa
bezsensu
27.09.2007, 23:05
Twoja Mama
Za mało państw ! ale tak to nieźle
19.10.2007, 17:11
Agitka;0
alurat to nie to nie pasuje ale spoczko;)
23.10.2007, 16:28
D@ReK
co to ma być chyba jakieś GUWNO!!!!!!!!!!
29.10.2007, 19:34
Makumbaska
Może jaśniej...!!!???
01.11.2007, 12:05
jakastam
do kitu!!!!!
16.11.2007, 17:40
ural
trohe nie taki

24.11.2007, 18:43
love
do bani
08.01.2008, 20:09
WEDVBTYBMNFHGHHJ
TROCHE MI POMOGLES DZIEKI GDYBYSL MUGL NA CZWARTEK ZAMIESCIC MATERIALY O ZASADACH SENIORALNYCH JASNIEJ BYLABYM WDZIECZNA
11.01.2008, 15:13
LNK
Może nie za dużo, ale przyda się...dzięki:)
A te wszystkie komentarze na 'nie', moim zdaniem są nie na miejscu...
Jak jesteście takimi ekspertami, że potraficie oceniać pracę kogoś, to dlaczego szukacie materiałow w necie? Tacy mądrzy ludzie, a nie wiedzą?
22.01.2008, 17:17
madziula
właśnie o taką pracę mi chodziło wielkie dzięki,krótko ale konkretnie.
Publikowane na stronie artykuły i komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów. Serwis aula.pl nie ponosi odpowiedzialność za ich treść.
Jeżeli artykuł lub komentarz narusza prawo, dobre obyczaje lub dobre imię osób trzecich, zgłoś go do usunięcia.
Podziel się!
Jesteś autorem fajnych materiałów, ściąg, opracowań?
Chciałbyś się nimi podzielić?
Prześlij je do nas a wrzucimy je na stronę!
Kliknij tutaj aby przesłać je do nas!