aula.pl


Kontakt


Humor


Jedzonko


Forum


korepetycje


Nowości!


Strona główna
korepetycje
Ściągi, materiały, testy, wykłady...

Duchy, sny, wizje, zjawy- określ...

autor: Kamila Wasielewska, dodano: 23.11.2006, 13:46, szkoła: XV LO Gdańsk

„-Zdaje mi się, że widzę...
-Gdzie...?
-Przed oczami duszy mojej”

Duchy, sny, wizje, zjawy- określ, jaką rolę pełnią w wybranych przez ciebie utworach. Od średniowiecza do romantyzmu.

1.Wstęp
Ludzie od najdawniejszych czasów posiadali umiejętność patrzenia „oczyma” duszy na wszystko, co ich otaczało, potrafili komunikować się z zaświatami. W niektórych okresach istniały tylko jednostki, które uważały, że „ Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.” Mimo, iż często ludzie ci byli uznawani za chorych psychicznie, wiara w nadprzyrodzone zjawiska przetrwała aż do czasów współczesnych. Sceny mistyczne, czyli obcowanie z tajemnicą, spotkanie z sytuacjami racjonalnie niewytłumaczalnymi, możliwymi do pojęcia tylko za pomocą uczuć, nie dotyczą wbrew pozorom wyłącznie romantyzmu, ale także innych epok. Duchy, sny, wizje, zjawy pojawiały się w utworach jako prześladowania, wyrzuty sumienia, jako zabiegi moralizatorskie, jako wizje przyszłości, jasnowidzenie, a także jako myśli, bądź marzenia bohatera. Każdy pisarz w swoim dziele próbuje przekazać swój światopogląd, inne spojrzenie na rzeczywistość. Potrafi za pomocą wcześniej wykorzystanego już motywu zawrzeć zupełnie odmienne przesłanie, dotyczące czegoś nowego, na co nikt nie zwrócił jeszcze uwagi, pisząc pozornie o tym samym. Czy można więc jednoznacznie i czytelnie wskazać wyodrębnioną funkcję jaką pełniły owe zjawy, duchy, sny, wizje w omówionych niżej utworach...?
2.Rozwinięcie
a) Wyrzuty sumienia, prześladowania.
William Szekspir w swej twórczości skupił się na ukazywaniu konfliktów wewnętrznych bohatera. Postacie w jego tragediach posiadały skomplikowane życie duchowe. Bardzo często w dziełach szekspirowskich pojawiały się elementy metafizyczne, zjawy, upiory, fantastyka. „Makbet”, który oparty jest na autentycznych wydarzeniach został przez twórcę wzbogacony wieloma wątkami. Głównym problemem jest żądza władzy, która zapoczątkowała łańcuch zbrodni. Lady Makbet, pozornie silna psychicznie kobieta nie potrafi pojąć rozterek męża, który początkowo brzydzi się zbrodnią, nie rozumie też załamania, które przeżywa on po królobójstwie. Wyrzuty sumienia po popełnionym morderstwie jawią się Makbetowi jako duchy ofiar. Prześladują i dręczą swego oprawce. Są ukazane jako kara, która spotyka człowieka za złoczynienie, jako odebranie duchowej równowagi oraz spokoju. Bohater przeżywa wewnętrzną walkę między ludzkim sumieniem a żądzą władzy. W tym samym utworze mamy do czynienia z innymi elementami fantastycznymi, które pełnią jednak inną funkcję.
b) Myśli, marzenia
Wiedźmy w tragedii ukazują się dwa razy. Ujawniają ukryte marzenia, namiętności i dążenia bohatera, symbolizując utajone zło. Ich przepowiednie, choć wydają się bardzo konkretne, w istocie ukazują przyszłość dwuznacznie, a dla głównych bohaterów wręcz zwodniczo. Autor przedstawia fakty dotyczące psychiki,wnętrza i marzeń Makbeta za pomocą elementów metafizycznych.
Kolejnym twórcą, który wykorzystuje istoty z zaświatów do ukazania swych myśli jest Jan Kochanowski. Po serii trenów ukazujących jedynie żal i rozpacz ojca po utracie córki spotykamy się z dziełami o bardziej optymistycznej wymowie. „Tren XIX” i „Sen” to utwory, w których spotykamy się z motywem snu. Bolejącemu ojcu ukazuje się podczas drzemki jego dawniej już zmarła matka, z Urszulką na ręku. Pociesza zrozpaczonego syna, mówiąc, że jego dziecko żyje szczęśliwie wśród aniołów, uwolniona od trosk i cierpień ziemskiego żywota. Ojciec powinien pogodzić się ze śmiercią córki i przyjąć to jako rzecz naturalną. Niebo daje spokój ducha, brak cierpień. Duchy, które ukazały się autorowi mają na celu przywrócić mu równowagę. Kochanowski marzył, aby jego córka była szczęśliwa, bezpieczna. Sen uświadamia mu, iż Urszulka nie cierpi, że świat, w którym teraz jest zapewnił jej ataraksję.
c) Zabiegi moralizatorskie.
Motyw upersonifikowanej śmierci jest ulubioną alegorią średniowiecznych twórców. Rękopis pt. „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” pochodzący z lat sześćdziesiątych XV wieku opowiada historię uczonego męża, który prosił Boga, aby pokazał mu jak wygląda śmierć. Prośba Polikarpa została spełniona. Ujrzał rozkładające się zwłoki okryte chustą, z kosą w ręku, które przemówiły do niego. Kostucha szeroko objaśniała zasady, jakimi się kieruje przy zabieraniu ludzi z tego świata. Przedstawia się jako postać potężna, panując nad wszystkimi-nikt nie umknie przed jej kosą. Cechuje ją swoisty demokratyzm, wszystkich ludzi traktuje równo. Szydzi przy tym z wad i skłonności do grzechu, z przywiązania do nietrwałych dóbr materialnych, których na tamten świat nie sposób zabrać. Stąd satyryczna, ale i moralizująca wymowa „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze śmiercią”.
Z podobną wymową mamy styczność w „II cz. Dziadów” A. Mickiewicza, gdzie akcja przywołuje stary pogański zwyczaj wywoływania duchów, które ujawniają swoje grzechy. Jako pierwsze pojawiają się dzieci, osoby o niewielkich przewinieniach. Następnie pojawia się widmo, duch o bardzo ciężkim grzechu. Na koniec ukazuje się dziewczyna reprezentująca średnie występki. Zjawy uświadamiają ludziom,że cierpienie i gorycz to cechy zwyczjnego, prawdziwego życia. Byc człowiekiem,znaczy współczuć i pomagać innym, nie wolno uciekać od uczucia, od zwyczjnej rzeczywistości, ani też lekceważyć drugiej osoby.
d) Wizje przyszłości, jasnowidzenie.
W „III cz. Dziadów” natomiast mamy do czynienia z widzeniem księdza Piotra, zkonnika i więziennego kapelana, duchowego opikuna uwięzionych filomatów. Bohater nawiązał mistyczny kontakt z Bogiem, który w postaci Widzenia obiawił mu swoje zamysły względem Polski. Objawienia doświdczył zakonnik w swojej celi. Widzenie jest formą ustylizowanej na Biblię alegori: przedstawia dzieje Polski w kategoriachżycia i męki Chrystusa. Rozbiory Polski są ukazane jak sąd nad Chrystusem. Wizja ta jest wyrazem idei mesjanizmu.
3.Zakończenie
Funkcje jakie pełnią, zjawy, sny oraz wizje w utworach,bardzo różnią się od siebie. Od prześladowań, do marzeń, od zabiegów moralizatorskich, do jasnowidzenia. Czy wyłania nam się jednoznaczna rola zjawisk nadprzyrodzonych w literaturze? Czy można w jednym zdaniu zawżeć ich znaczenie? Motyw mistycyzmu dotyczy wielu zagadnień i w każdym z nich zmienia swe zadanie, które z góry ustala autor. Nie posiada stałej wymowy,przekazuje odbiorcy to,co tworca chce wyrazić. Inny pisarz,za pomocą tych samych środków może przecierz nadać inne znaczenie utworowi, zawrzeć w nich odmienne przesłanie...
Do góry
komentarze
30.03.2007, 18:06
Jacek
Masz moze ta prace troche bardziej rozwinieta ?zamiesc jak mozesz
18.05.2007, 22:56
zen
bardzo dobra praca, polecam
25.05.2007, 17:33
Magda
Swietna praca bardzo mi się przydała :)
14.07.2007, 20:15
Basia Bartkiwicz
Część nazywam że Basia Bartkiewicz dziwnie poczułam jakbym miała wizję i zjawy każdym dniu ja też
martwię o osobie co że dzieje mam dziwnie sny i tego że boje nie mogę sama że bronić przyjaciel
mi chroni przed niebezpieczeństwem.
12.11.2007, 09:10
Asia
hej, czy mogłabyś zamieścić bibliografię? poza tym w porządku :)
22.11.2007, 16:28
palsf;j
cvcvcv
22.11.2007, 16:29
palsf;j
cvcvcv
23.11.2007, 17:19
Mimi
Dzia:) Napewno sie przyda.
09.12.2007, 22:39
Crazydrake
Ma ktoś może całość tej prezentacji??Jak tak to proszę niech mi prześle na krys841@gmail.com.
16.12.2007, 11:57
lol
hyhy ja mam z podobnego tematu napisac prezentacje na mature hyhy
16.12.2007, 12:28
DjMa[T]eO
bardzo dobra praca bardzo mi pomogla ;] dziekuje ze sa jeszcze tacy ludzie na tym swiecie pozdro dla autora
31.12.2007, 00:49
ona**
mam nadzieje zt to mi wystarczy...juz myslalam ze nic na ten temat nie znajde...;*
28.01.2008, 19:36
niewazne
mogłes troche sie wysilic. kijowe to jest. nie miałes lepszego tematu
28.01.2008, 19:37
niewazne
żartuje niezłe jest :)
01.02.2008, 17:04
jojo
ta praca jest lipna.nadaje sie dla gimnazjalisty , jest za krótka!!!
Publikowane na stronie artykuły i komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów. Serwis aula.pl nie ponosi odpowiedzialność za ich treść.
Jeżeli artykuł lub komentarz narusza prawo, dobre obyczaje lub dobre imię osób trzecich, zgłoś go do usunięcia.
Podziel się!
Jesteś autorem fajnych materiałów, ściąg, opracowań?
Chciałbyś się nimi podzielić?
Prześlij je do nas a wrzucimy je na stronę!
Kliknij tutaj aby przesłać je do nas!